Thursday, September 21, 2006

Experts Endorse Biological Control In Rice Production

Isa sa pangunahing paraan ng pamamahala sa peste ay ang paggamit ng biological control. Ang mga ito ay maaaring insekto o iba pang organismo na maaaring makapagpababa sa populasyon ng mga pesteng nakasisira ng palay.

Mayaman ang palayan sa mga organismong ito kaya bihirang magkaroon ng mataas na populasyon ng mga pesteng insekto.

Ilan sa mga insektong dapat pangalagaan sa bukid ay ang mga predators tulad ng tutubi, gagamba, salagubang, pagung pagungan, kuliglig o kuryat, tipaklong at iba pa.

Ang iba pang kapakipakinabang na organismo sa bukid ay ang mga parasitiko tulad ng putakti, at mga pathogens o organismong nagdudulot ng sakit. Halimbawa ang ilang parasitiko ay naninirahan sa katawan ng mga uod o larva ng stemborers. Maaring patayin ng mga parasitiko ang mga stemborer kung tuluyan ang paninirahan ng mga ito sa katawan ng stemborer.

Samakatwid ang mga parasitiko at mga pathogens ay mahalaga upang mapababa ang bilang ng mga pesteng insekto. Kabilang na dito ang mga bakterya, vayrus, at mga amag o fungi.

Tandaan natin na ang mga insektong nasa palayan ay hindi maituturing na peste kung mababa lamang ang bilang ng mga ito at hindi nakakepekto sa ani. Mahalagang pangalagaan natin sila sa ating bukirin. Isang paraan ng pangangalaga ay ang paggamit ng pestisidyo sa tamang paraan at panahon. Gamitin lang ito bilang lunas hindi pagpipigil sa pagdami ng pesteng insekto.

Mayroon ding mga hayop na nakatutulong sa pagpuksa sa mga peste sa palayan. Ang palaka, ibon, at bibe ay ilan lamang sa mga hayop na nakatutulong sa pagbalanse sa populasyon ng mga organismo sa bukid upang di makapaminsala ang mga ito sa halaman. Ang bibe halimbawa ay kumakain ng luhol samantalang ang ibon at palaka ay kumakain ng insekto.

Para sa karagdagang impormasyon tungkol dito, sumangguni sa Philippine Rice Research Institute o PhilRice, Maligaya, Science City of Muñoz, Nueva Ecija sa telepono bilang (044) 456-0285 loc 227 o 402. Para sa mga SMART subscribers, maaari ring itext ang inyong mga katanungan sa Farmers’ call center. I-type ang PALAY(space)PESTE(space)tanong at i-send sa 7007423.

************************************************************************************

AGRI-INFO/SEPTEMBER 21, 2006

TITLE: EXPERTS ENDORSE BIOLOGICAL CONTROL IN RICE PRODUCTION

INENDORSO NG MGA EKSPERTO ANG PATULOY NA PAGGAMIT NG BIOCONROL AGENT SA MGA LUPANG SAKAHAN PARTIKULAR NA SA PAGTATANIM AT PAGPAPALAKI NG PALAY.

ANG BIOLOGICAL CONTROL AY ANG PAGGAMIT NG MAAARING INSEKTO O IBA PANG ORGANISMO NA MAAARING MAKAPAGPABABA SA POPULASYO0N NG MGA PESTENG NAKASISIRA SA PALAY AT IBA PANG TANIM.

SA PALAYAN NA LAMANG, MAYAMAN ITO SA MGA ORGANISMONG KAIBIGAN NATIN AT KALABAN NG MGA PESTE KAYA BIHIRANG MAGKAROON NG MATAAS NA POPULASYON NG MGA PESTENG INSEKTO.

ILAN SA MGA INSEKTORN DAPAT PANGALAGAAN SA BUKIRIN AY ANG MGA TINAGURIANG PREDATORS TULAD NG TUTUBI, GAGAMBAS, SALAGUBANG, PAGUNG PAGUNGAN, KULIGLIG O KURYAT IN ILOCANO, TIPAKLONG AT IBA PA.

ANG IBA PANG KAPAKI-PAKINABANG NA ORGANISMO SA BUKID AY ANG MGA PARASITIKO TULAD NG PUTAKTI, AT MGA PATHOGENS O ORGANISMONG NAGDUDULOT NG SAKIT.

HALIMBAWA ANG ILANG PARASITIKO AY NANINIRAHAN SA KATAWAN NG MGA UOD O LARVA NG STEMBORERS. MAARING PATAYIN NG MGA PARASITIKO ANG MGA STEMBORER KUNG TULUYAN ANG PANINIRAHAN NG MGA ITO SA KATAWAN NG STEMBORER.

SAMAKATWID ANG MGA PARASITIKO AT MGA PATHOGENS AY MAHALAGA UPANG MAPABABA ANG BILANG NG MGA PESTENG INSEKTO. KABILANG NA DITO ANG MGA BAKTERYA, VAYRUS, AT MGA AMAG O FUNGI.

TANDAAN NATIN NA ANG MGA INSEKTONG NASA PALAYAN AY HINDI MAITUTURING NA PESTE KUNG MABABA LAMANG ANG BILANG NG MGA ITO AT HINDI NAKAKEPEKTO SA ANI. MAHALAGANG PANGALAGAAN NATIN SILA SA ATING BUKIRIN. ISANG PARAAN NG PANGANGALAGA AY ANG PAGGAMIT NG PESTISIDYO SA TAMANG PARAAN AT PANAHON. GAMITIN LANG ITO BILANG LUNAS HINDI PAGPIPIGIL SA PAGDAMI NG PESTENG INSEKTO.

MAYROON DING MGA HAYOP NA NAKATUTULONG SA PAGPUKSA SA MGA PESTE SA PALAYAN. ANG PALAKA, IBON, AT BIBE AY ILAN LAMANG SA MGA HAYOP NA NAKATUTULONG SA PAGBALANSE SA POPULASYON NG MGA ORGANISMO SA BUKID UPANG DI MAKAPAMINSALA ANG MGA ITO SA HALAMAN. ANG BIBE HALIMBAWA AY KUMAKAIN NG LUHOL SAMANTALANG ANG IBON AT PALAKA AY KUMAKAIN NG INSEKTO.

PARA SA KARAGDAGANG IMPORMASYON TUNGKOL DITO, SUMANGGUNI SA PHILIPPINE RICE RESEARCH INSTITUTE O PHILRICE, MALIGAYA, SCIENCE CITY OF MUÑOZ, NUEVA ECIJA SA TELEPONO BILANG (044) 456-0285 LOC 227 O 402. PARA SA MGA SMART SUBSCRIBERS, MAAARI RING ITEXT ANG INYONG MGA KATANUNGAN SA FARMERS’ CALL CENTER. I-TYPE ANG PALAY(SPACE)PESTE(SPACE)TANONG AT I-SEND SA 7007423.

0 Comments:

Post a Comment

<< Home